ENGLISH                                             



راهنمای ثبت الکترونیکی اظهارنامه اختراع


**پیشنهاد می شود: از مرورگر Mozilla Firefox نسخه 16 به بالا استفاده نمایید.**

 خلاصه روند ثبت اظهارنامه 

   1.ورود به پورتال اداره کل مالکیت صنعتی (iripo.ssaa.ir) 

2.خدمات الکترونیکی   - اداره ثبت اختراعات   -  ثبت اظهارنامه اختراع

3.موافقت با تعهدنامه

4. ورود به مراحل 4 گانه ثبت اظهارنامه شامل:

  4-1)ورود اطلاعات اظهارنامه 

      انتخاب نوع اظهارنامه (اظهارنامه جدید یا اظهارنامه ضمن اعتراض) 

       ورود اطلاعات مربوط به مالک یا مالکین (افزودن مالک) 

       ورود اطلاعات مربوط به نماینده قانونی در صورت وجود (افزودن نماینده قانونی) 

       ورود اطلاعات مربوط به دریافت کننده ابلاغ ها (افزودن دریافت کننده ابلاغ ها) 

       ورود اطلاعات مربوط به مخترع یا مخترعین (افزودن مخترع) 

       ورود اطلاعات مربوط به عنوان و خلاصه اختراع 

       ورود اطلاعات مربوط به ادعای حق‌تقدم‌(اگر اختراع در کشوری غیر‌از‌ایران به‌ثبت‌رسیده باشد) 

توجه: ثبت موقت و دریافت کد رهگیری (در هر یک از مراحل بالا امکان ثبت موقت و دریافت کد رهگیری می‌باشد) 

4-2) بارگذاری ضمائم اظهارنامه 

4-3) بازبینی اطلاعات و ضمائم 
4-4)پرداخت هزینه و دریافت شماره اظهارنامه (شماره اظهارنامه 18 رقمی با فرمت******139250140001) 

توجه : پرداخت هزینه صرفا به طریق الکترونیکی قابل انجام است و فیش های پرداختی پس از تاریخ 1391/11/7 فاقد اعتبار میباشد. 

5.مشاهده نسخه چاپی 

6.مشاهده کلیات اظهارنامه 



1. ورود به پورتال اداره کل مالکیت صنعتی (iripo.ssaa.ir)

2.خدمات الکترونیکی – اداره ثبت اختراعات- ثبت اظهارنامه اختراع
  

                                                                         

3.مرحله اول قبول و تعهد به این بند از قانون که متقاضی از طریق سیستم پیگیر پرونده خواهد بود و از روز ابلاغ، مهلت قانونی پاسخگویی به  اخطار برای متقاضی شروع خواهد شد.

4. ورود به مراحل 4 گانه ثبت اظهارنامه شامل:

1-    ورود اطلاعات اظهارنامه



- ورود اطلاعات مربوط به مالک یا مالکین (افزودن مالک)

- ورود اطلاعات مربوط به نماینده قانونی (افزودن نماینده قانونی) در صورت وجود نماینده قانونی

 - ورود اطلاعات مربوط به دریافت کننده ابلاغ ها (افزودن دریافت کننده ابلاغ)

 - ورود اطلاعات مربوط به مشخصات مخترع

 - ورود اطلاعات مربوط به عنوان و خلاصه اختراع

 - ورود اطلاعات مربوط به ادعای حق‌تقدم‌(اگر اختراع در کشوری غیر‌از‌ایران به‌ثبت‌رسیده باشد)

  توچه: ثبت موقت و دریافت کد رهگیری (در هر یک از مراحل بالا امکان ثبت موقت و دریافت کد رهگیری می‌باشد)

جهت ورود به اظهارنامه ابتدا باید نوع اظهارنامه را از لحاظ اظهارنامه مستقل تقاضای (ثبت جدید)یا اظهارنامه همزمان با اعتراض انتخاب کرد

                                                                     

مالک اظهارنامه:

جهت ورود اطلاعات مالک اظهارنامه باید روی دکمه (افزودن مالک) کلیک نمائید

                                                         

در مرحله اول افزودن حداقل یک مالک اجباری است. چنانچه مالک حقیقی یا حقوقی و ایرانی یا و غیرایرانی باشد در قسمت بالای فرم این امر می‌بایست مشخص گردد- سپس اطلاعات مالک را باتوجه به کیفیت خواسته شده وارد نمائید (فیلدهای ستاره دار اجباری هستند)

پس از ورود کامل اطلاعات مالک روی دکمه (ثبت اطلاعات) کلیک نمائید

                                                                                      

-  چنانچه مالک اظهارنامه اعم از حقیقی یا حقوقی بیش از یک نفر باشد با زدن دکمه (افزودن مالک) می توانید تعداد بیشتری مالک یا مالکین برای اظهارنامه وارد نمایید

تذکر: مالک غیرایرانی نمی تواند بعنوان دریافت کننده ابلاغ معرفی شود.(لذا عمل کپی نیز در این حالت با پیغام خطا مواجه خواهد شد.)

  -درهریک از مراحل کار چنانچه تمایل به حذف اطلاعات درج شده داشته باشید می توانید روی دکمه ضربدر کلیک کنید.

 توجه: در هرمرحله از تکمیل فرم اظهارنامه، برای جلوگیری از حذف اطلاعات وارد شده بر اثر قطع شبکه یا برق، می توانید از گزینه ثبت موقت استفاده و کد رهگیری دریافت نمائید.

                                                   



نماینده قانونی:

-  با کلیک روی دکمه (مرحله بعد) به صفحه نماینده قانونی وارد می شوید

اگر در قسمت مالک اظهارنامه  نوع شخص را حقیقی انتخاب نمایید در قسمت نماینده قانونی  گزینه های زیر را مشاهده می کنید:





1- چنانچه متقاضی ثبت اظهارنامه نماینده قانونی (وکیل نداشته باشد)، می توان با انتخاب گزینه (ارائه اظهارنامه بدون نماینده قانونی  ) مرحله نماینده قانونی را پشت سرگذاشته و به صفحه دریافت کننده ابلاغ وارد شود.

توجه: چنانچه متقاضی ثبت اظهارنامه نماینده قانونی (وکیل نداشته باشد)، با انتخاب گزینه مرحله ی بعد ، به معنی اینکه شخص مالک پیگیر امور خواهد بود ،مشخصات نامبرده به عنوان دریافت کننده ابلاغ ها درج می گردد.

 

  2-چنانچه متقاضی ثبت اظهارنامه دارای وکیل دادگستری باشد می بایست گزینه (وکیل رسمی دادگستری ) را انتخاب نموده و گزینه افزودن نماینده قانونی را فشرده و اطلاعات مورد نیاز را وارد  نماید.

   3-دفاتر حقوقی  با انتخاب گزینه (دفتر حقوقی) به عنوان نماینده قانونی  اطلاعات خود را وارد نمایند.

 

اگر در قسمت مالک اظهارنامه  نوع شخص را حقوقی انتخاب نمایید در قسمت نماینده قانونی  گزینه های زیر را مشاهده می کنید:




                         

اگر شخص حقوقی دارای وکیل دادگستری باشد در قسمت نماینده قانونی و دریافت کننده ابلاغ ها مشخصات وکیل قید می شود در غیر اینصورت مشخصات کسی که حق امضا دارد با انتخاب گزینه (صاحب امضا / موسسه شما) قید می شود . با انتخاب گزینه افزودن نماینده قانونی  اطلاعات  شخص / اشخاص  صاحب امضا را ورود نمایید.

پس از تکمیل نمودن اطلاعات نماینده قانونی با کلیک روی دکمه (ثبت اطلاعات) مندرجات را ذخیره نمائید

دریافت کننده ابلاغ ها :

تذکر1 : تمام مکاتبات اداره با شخص معرفی شده در این بخش (از طریق آدرس الکترونیکی و همچنین تلفن همراه) صورت می پذیرد لذا ورود صحیح این دو فیلد الزامی و اجباری می‌باشد

تذکر2: فقط یک شخص حقیقی می تواند بعنوان دریافت کننده ابلاغ معرفی شود.


با ورود به این صفحه  به عنوان مثال اگر نام دونفر را به عنوان نماینده ( صاحب امضا شرکت / موسسه شما) قید گردد. صفحه زیر را مشاهده می کنید:




با انتخاب یکی از این اشخاص ( با کلیک بر روی نام شخص ) فرد مورد نظر به عنوان دریافت کننده ابلاغ معرفی می شود.

                                                                           
                                                  
  

4.     مشخصات مخترع

نوشتن مشخصات مخترع ضروری است، ذکر نام مخترع در اظهارنامه هیچ گونه حقوق مادی برای وی ایجاد نمی نماید فقط از بعد معنوی، وی کماکان مخترع اختراع موردتقاضاخواهد بود

توجه : چنانچه مخترع بخواهد نام وی در گواهینامه اختراع قید نشود، مراتب باید کتباً از سوی وی درخواست گردد.بدین منظورباید نامه عدم قید نام طراح در گواهینامه را در ضمائم اظهار نامه پیوست نماید.

نکته : مخترع باید اشخاص حقیقی باشند نه حقوقی


با انتخاب مخترع (ایرانی) و یا (غیر ایرانی) اطلاعات خواسته شده را وارد نمائید.

                                                                                          

درصورتی که اظهارنامه بیش از یک مخترع داشته باشد، امکان افزودن مخترع و مخترعان دیگر پس از ثبت اطلاعات اختراع اول، ممکن می باشد.

جهت ورود اطلاعات مشخصات اختراع باید روی دکمه(مرحله بعدی) کلیک نمائید

5. عنوان و خلاصه اختراع:



1-عنوان اختراع :

 در این قسمت قید عنوان اختراع (نام دقیق اختراع) الزامی است. عنوان اختراع باید به گونه ای مطرح شود که نکته نو آورانه و فن نوآورانه را داشته باشد.

 

  به عنوان مثال:           عنوان اختراع: پیمانه اتوماتیک

 

2-خلاصه اختراع:

 خلاصه صرفاً برای اطلاعات فنی و فاقد استفاده های حقوقی است. وضعیت موجود در زمینه اختراع و راه حل ارائه شده در اختراع بصورت خلاصه می بایست در این قسمت درج شود.

برطبق ماده 13 آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 در خلاصه اختراع باید به شرح ذیل عمل شود:

1) با عنوان اختراع شروع شود.

2) زمینه فنی که اختراع به آن تعلق دارد را تعیین کند تا در جستجوی سوابق اخترع ادعایی مورد استفاده قرار گیرد.

3) مشکل فنی، اساس راه حل ارائه شده برای آن را و همچنین کاربرد یا کاربردهای اصلی اختراع را بطور اجمالی روشن نماید (چونکه در توصیف اختراع این مواردباید به تفصیل بیان شود)

4) درصورت لزوم خلاصه اختراع باید مشتمل به فرمول های شیمیایی یا معادلات ریاضی باشد تا براساس آنها ویژگی های اختراع به بهترین شکل بیان شود.

5) درصورتی که برای توضیح اختراع ارجاع به نقشه ضرورت داشته باشد، پس از توضیح خلاصه هر قسمت باید نشانه های ارجاع دهنده به هریک از نقشه ها در داخل پرانتز ذکر گردد فلذا اگر برای بیان اجمالی اختراع مثالها یا نقشه ها مقتضی باشد باید ضمیمه شود.

6) در خلاصه اختراع بیشتر باید برجستگیهای تکنیکی و فنی اختراع ذکر شود نه مزایا و ارزش اختراع

7) در قوانین ملی بسیاری از کشورها برای میزان وحجم مطالب خلاصه اختراع، معیار و محدودیت تعداد کلمات درنظر گرفته شده است ودر کشور ما باید این بیان بین 70 تا 200 کلمه باشد.

 

3-افشای اختراع در نمایشگاه رسمی داخلی یا بین المللی :

چنانچه اختراع در نتیجه شرکت در یک نمایشگاه رسمی داخلی یا بین المللی افشاء شده باشد  این گزینه را بلی انتخاب نمایید (بدیهی است که درصورت انتخاب این فیلد باید مدارک مربوطه (گواهی شرکت در نمایشگاه که به تایید مسئولان ذی ربط رسیده همراه با درج این مطلب که اختراع فقط در نمایشگاه مذکور به نمایش گذاشته شده است) را در بخش ضمائم پیوست نماید)

نکته: منظور از نمایشگاه رسمی نمایشگاهی است که توسط دولت یا ادارات ذی صلاح داخلی تشکیل میشود و یا توسط دولت یا اشخاص ذی صلاح در یک کشور عضو کنوانسیون پاریس و در سطح بین المللی برگزار میگردد.در فرض اخیر گواهی مسوولان ذی ربط نمایشگاه رسمی باید به تایید نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران رسیده باشد.

 

4-سوءاستفاده شخص ثالث از حق متقاضی یا مالک قبلی :

چنانچه اختراع به دلیل یا در نتیجه سوء استفاده اشخاص ثالث یا ذی حق قبلی متقاضی افشا شده باشد. با انتخاب گزینه بلی آن را مشخص نمایید (بدیهی است که در صورت انتخاب این فیلد باید تمامی مدارک دال بر سوء استفاده شخص ثالث در بخش ضمائم پیوست شود.)

 

-5آیا اختراع شما جنبه نرم افزاری دارد؟ :

در صورتیکه اختراع ، نرم افزار می باشداین گزینه را بلی انتخاب نمایید. با انتخاب این گزینه، فیلد دیگری نمایش داده می شود که باید طبقه نرم افزار  را انتخاب نمائید.طبق طبقه بندی تعیین شده توسط شورای عالی انفورماتیک نرم افزارها به سه دسته سیستمی ، کاربردی ، خدماتی تقسیم می شوند که توضیحات کامل در خصوص طبقه بندی نرم افزارهای اختراعی در سایت www.shci.ir موجود می باشد.میتوانید با مراجعه به سایت طبقه نرم افزار خود را مشخص کنید.

6-مرجع پیشنهادی شما برای استعلام:

 برای احراز نوع آوری اختراع باید یکی از مراجع ذی صلاح اختراع مورد نظر را از حیثیت نوع آوری (تازگی) و گام ابتکاری و کاربرد صنعتی بررسی و اعلام نظر نماید. می توانید یکی از مراکز موجود در لیست را انتخاب کنید. اگرمرکز مورد نظر شما در فهرست وجود نداشت گزینه " انتخاب نشده" را انتخاب کنید.

7-در صورتی که مرجع پیشنهادی شما در فهرست فوق موجود نباشد:

 نام مرجع پیشنهادی خود را در این قسمت وارد کنید.

نکته : چنانچه از مرجع ذی صلاح جهت استعلام اطلاع کافی ندارید اطلاعات مربوط به این دو قسمت را وارد ننمایید و می توانید در مراحل بعدی پرونده مرجع ذی صلاح جهت استعلام خود را توسط لایحه (درخواست استعلام) و با پیشنهاد کارشناس پرونده انتخاب نمایید.

پس ازتکمیل اطلاعات مربوط به صفحه مشخصات اختراع جهت ورود به صفحه ادعای حق تقدم روی دکمه (مرحله بعدی) کلیک نمایید.

6.ادعای حق تقدم

این فرم را صرفا اشخاصی که اختراع خود را در کشور دیگری به ثبت رسانده اند، پر نمایند. بدیهی است درصورت انتخاب این بخش، باید مدارک حق تقدم در بخش  ضمائم پیوست شود. (تمامی مدارک حق تقدم باید به زبان اصلی و همچنین دارای ترجمه رسمی دادگستری باشند)

نکته : مدت زمان حق تقدم در ثبت اختراع، 12 ماه از تاریخ تسلیم اظهارنامه اصلی خواهد بود. در این مورد روز تسلیم جزء مدت محسوب نخواهد شد.

                                                             

با کلیک بر روی دکمه (ثبت اطلاعات پایه) ، اطلاعات شما ثبت شده و سیستم به شما کد رهگیری می دهد

                                                                                            

1-     2. بارگذاری ضمائم اظهارنامه:     


بدیهی است باتوجه به نحوه تکمیل اظهارنامه ، مدارک مورد نیاز جهت پیوست به شرح ذیل الزامی می باشد.

چنانچه مالک شخص حقیقی باشد :

1. مدارک مثبت هویت مالک و یا مالکین حقیقی به تعداد مالک، به صورت مجزا به ازای هر مالک (کپی شناسنامه و کپی کارت ملی)

2. مدارک مثبت هویت مخترع و یا مخترعین به تعداد مخترعین ، به صورت مجزا به ازای هر اختراع (کپی شناسنامه و کپی کارت ملی)

3.درصورت وجود نماینده قانونی "وکالتنامه معتبر" یا نامه نمایندگی

4. توصیف اختراع

5.ادعا یا ادعاهای اختراع (توضیحات کامل در انتهای صفحه)

6.خلاصه ای از توصیف اختراع (توضیحات کامل در انتهای صفحه)

7.نقشه فنی (توضیحات کامل در انتهای صفحه)

چنانچه مالک شخص حقوقی باشد :

1.مدارک مثبت هویت مالک و یا مالکین حقیقی به تعداد مالک، به صورت مجزا به ازای هر مالک (کپی شناسنامه و کپی کارت ملی)

2.مدارک مثبت هویت مخترع و یا مخترعین به تعداد مخترعین ، به صورت مجزا به ازای هر اختراع (کپی شناسنامه و کپی کارت ملی)

3. درصورت وجود نماینده قانونی "وکالتنامه معتبر" یا نامه نمایندگی

4.آگهی روزنامه رسمی تأسیس

5.آگهی روزنامه رسمی آخرین تغییرات

6.توصیف اختراع (توضیحات کامل در انتهای صفحه)

7.ادعا یا ادعاهای اختراع (توضیحات کامل در انتهای صفحه)

8.نقشه فنی (توضیحات کامل در انتهای صفحه)

نکته : فایل های ارسالی می تواند با پسوند های doc , docx , pdf ,jpeg ,tif  باشد.

نکته : لازم به ذکر است موارد 7 و 8 و 9 در فایل های جداگانه می بایست در قسمت ضمائم پیوست شود.


- با توجه به اطلاعات وارد شده دراظهارنامه،پیوستهای اجباری و همچنین اختیاری در این بخش قابل رویت است:


جهت پیوست نمودن ابتدا گزینه( بارگذاری پیوست )را با توجه به متن خواسته شده مقابل  گزینه راهنمای پیوست کلیک نمایید، سپس گزینه ( Browse )را انتخاب نموده و تصویر مدرک مورد نظر را انتخاب نمایید .در نهایت بر روی  گزینه (ارسال پیوست) را کلیک نمایید.


 

نکته : با کلیک روی علامت ضربدر در کنار هر پیوست می توانید پیوست  ذخیره شده را حذف نمایید



                                                            

  3 -بازبینی اطلاعات:

     
                                                                 

مرحله سوم تائید اطلاعات مربوط به مرحله یک و دو می باشد که بصورت خلاصه نمایش داده می شود .

                                                               

پرداخت هزینه 

                
                                                                       
               

در مرحله 4 ثبت اظهارنامه الکترونیکی سیستم هزینه را محاسبه نموده و از همان جا صرفا به صورت اینترنتی دریافت میگردد.

                                                                   

              
                                                                                                      

توجه: امکان پرداخت توسط تمامی کارتهای بانکی عضو شبکه شتاب وجود دارد.

لازم به ذکر است شماره اظهارنامه ، از طریق سیستم پیام کوتاه نیز به متقاضی متعاقباً اعلام خواهد شد. در صورت عدم دریافت رمز شخصی ، شماره اظهارنامه را به همراه عدد 1 در ابتدای آن به شماره 10007791، از طریق تلفن همراهی که شماره آن به اداره اعلام شده است،پیامک کنید تا رمز شخصی برای شما ارسال گردد.

پاسخگویی و پیگیری اظهارنامه :

پاسخ از طریق پیامک و ایمیل برای متقاضیان ارسال خواهد شد. ضمناً از طریق مسیر ذیل نیز میتوانید در هر لحظه پس از ثبت اظهار نامه وضعیت پرونده خود را پیگیری نمایید.

iripo.ssaa.ir  - خدمات الکترونیکی –اداره ثبت اختراعات  - پیگیری اظهارنامه و خلاصه‌پرونده اختراع

 

ویرایش اظهارنامه اختراع

بعد از دریافت کد رهگیری و تا قبل از دریافت شماره اظهارنامه می توانید اطلاعات اظهارنامه را تکمیل و یا ویرایش نمایید.جهت این کار به قسمت ویرایش اظهارنامه اختراع در قسمت خدمات الکترونیکی صفحه اول سایت مراجعه نمایید و با وارد کردن کد رهگیری و کلیک بر روی دکمه (بازیابی اظهارنامه)، مراحل4گانه ثبت نام نمایش داده می شود و امکان تصحیح اطلاعات برای شما فراهم می شود.

 

تهیه نسخه چاپی اظهارنامه

مراجعه به آدرس  iripo.ssaa.ir ، انتخاب گزینه اختراع از بخش خدمات الکترونیک، سپس گزینه  (چاپ اظهارنامه اختراع) را کلیک نمایید.با وارد نمودن کد رهگیری و کلیک گزینه (مشاهده نسخه چاپی اظهارنامه) می توانید از اظهانامه خود پرینت تهیه نمایید.

 

 اطلاعات بیشتر در خصوص ضمائم اظهارنامه

ضمائم اظهارنامه شامل توصیف، ادعا، خلاصه و نقشه و غیره، درصورت نیاز باید تعیین شود که مدارک ضمیمه اظهارنامه در ماده 6 آئین نامه اجرایی به تفصیل بیان شده است، که عبارتند از:

1-    مدارک مثبت هویت متقاضی و مخترع

2-    توصیف اختراع

3-    ادعا یا ادعاهای اختراع

4-    خلاصه ای از توصیف اختراع

5-    نقشه یا نقشه ها درصورت لزوم

6-     درخواست کتبی مبنی بر عدم ذکر اسم مخترع، چنانچه مخترع با عدم ذکر نام خود در گواهینامه موافقت نماید.

7-    مدارک مربوط به حق تقدم که همزمان باید با تسلیم اظهارنامه یا حداکثر ظرف 15 روز از آن تاریخ تسلیم شود.

8-    مدارک نمایندگی درصورتی که تقاضا توسط نماینده قانونی بعمل آید.

1- مدارک مثبت هویت متقاضی و مخترع

متقاضی اعم از اینکه حقیقی یا حقوقی ازقبیل؛شرکتها، دانشگاهها، مؤسسات و پژوهشگاهها باشند باید مدارکی که هویت و موجودیت آنها را اثبات کند راضمیمه اظهارنامه نمایند .

2- توصیف اختراع(DESCRIPTION)

همانطورکه قبلاً ذکر شد حق اختراع یک قرارداد دوجانبه است که ازطرف دولت و قوه حاکمه با مخترع بسته می شود و دولت به مخترع در قبال افشای جزئیات اختراع و کمکی که به توسعه صنعتی و تکنولوژی آن کشور می نماید یک حق انحصاری غالباً 20 ساله برای وی قائل می شود و برای تحقق این عقد دوجانبه متقاضی باید با ذکر جزئیات اختراع خود را توصیف و افشا نماید تا هر شخصی که در همان رشته فنی مهارت دارد بتواند آنرا بازسازی کند و اختراع را طبق توصیف و نقشه آن بدون هیچ تلاش اختراعی یا نوآورانه اجرا کند. اگر چنین نباشد ، اختراع ممکن است ثبت نشود یا اگر در دادگاه دعوی مطرح شود ممکن است باطل شود. توصیف اختراع باید بصورت صریح و گویا ،اختراع را افشا کند تا شرط توانمندسازی (ENABLING)، ساخت و تولید اختراع توسط شخصی که مهارت فنی عادی در آن رشته را دارد فراهم گردد و توسط اشخاص دارای مهارت عادی تکنیکی ادعاهای اختراع را درک نماید و بدون تجربه وتخصص زیاد (EXTRA EXPERIECE) آنرا دوباره سازی (پیاده سازی) نماید، در توصیف متقاضی چگونگی ساخت اختراع و کابردها و مزایای آنرا ذکر می کند.

ولیکن در تنظیم و تنسیق توصیف اختراع و سایر ضمائم اظهارنامه، کشورها سعی می کنند حتی الامکان ازنظر شکلی قواعد خود را با هم یکسان نمایند و درخصوص توصیف اختراع یک سری معیارهای مشترک برای تنظیم آن درنظر گرفته اند که به تفصیل با توجه به آیین نامه اجرایی قانون1386به بیان آن می پردازیم.

ماده 10 آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 درخصوص نحوه تنظیم توصیف اختراع مقرر می دارد ؛توصیف اختراع باید صریح و همراه با جزئیات کامل و مشتمل بر نکات زیر باشد:

الف- عنوان اختراع به گونه ای که در اظهارنامه ذکر گردیده است؛

در پیاده سازی و تنظیم توصیف نخست عنوان اختراع که ترجیحاً بین 3 تا 10 کلمه است باید در مبدأ توصیف اختراع ذکر شود و غالباً این عنوان عیناً همان عنوان مندرج در اظهارنامه اختراع است و ترجیحا" از کلماتی مانند" بهتر "و "نوین" و "جدید" استفاده نشود.

ب- زمینه فنی اختراع مربوط (BACKGROUND OF ART) یا THE INVENTION) FILED OF)؛

اختراعات اعم از اینکه مربوط به فرآیند یا فرآورده باشد نوآوری تکنیکی و زمینه فنی آن ممکن است یکی از شاخه های علم مانند مکانیک، الکترونیک ،شیمی، متالوژی، برق، سلاحها، فیزیک، بیوتکنولوژی، مواد زیستی، شیمی آلی، فناوری اطلاعات کشاورزی و .... باشند که مخترع باید درابتدا زمینه فنی اختراع مربوط را بیان نماید.

ج- مشکل فنی و بیان اهداف اختراع:

بطورکلی اختراع به معنی ارائه راه حل نوآورانه برای حل یک مشکل فنی در صنعت است که در قالب فرآیند یا فرآورده متجلی می شود و متقاضی در وهله اول باید بیان نماید که پس از تفکر و تدبر به یک مشکل فنی در رشته ای از صنعت پی برده و برای حل آن مشکل فنی راه حل نوآورانه ای ارائه نموده تا به ذهن مخاطب و کارشناس بررسی کننده اختراع این موضوع کلید بخورد که اختراع محقق شده است و موضوع ادعایی درصورت تحقق سایر شرایط می تواند اختراع محسوب شود فلذا متقاضی باید ابتدا مشکل فنی موجود در صنعت و اهداف خود از اختراع موردنظر را بیان کند تا قابلیت اختراعی بودن موضوع محقق شود.

د- شرح وضعیت دانش فنی پیشین :

بطورکلی مخترع شخصی است که از دانشهای مختلفی که در جامعه وارد حوزه قلمرو عمومی مالکیت شده است استفاده نموده و با این دانش پایه زمینه ایجاد و خلق اختراعات و فناوریهای نو را فراهم می آورد بدین ترتیب متقاضی باید دانش فنی پیشین و سابقه پیشرفت هایی که در رابطه با اختراع ادعایی وجود دارد را بیان نماید به نحوی که برای درک و جدید بودن اختراع کفایت کند پرواضح است که بیان عملکردهای مختلف دانش فنی پیشین و ارزیابی و سنجش آن می تواند به نوعی مبین و روشنگر دانش گذشته باشد و با بررسی دانش موجود به نوآور بودن اختراع پی برد و بطورکلی بیان دانش فنی پیشین برای احراز گام ابتکاری الزامی است و گستره دانش فنی پیشین شامل اطلاعات عمومی و اسناد مکتوب و غیرمکتوب به زبانهای مختلف می تواند باشد .

ه- ارائه راه حل برای مشکل فنی موجود همراه با شرح دقیق و کافی و یکپارچه اختراع:

در توصیف اختراع مخترع باید به طور روشن و گویا دانش موجود خود را افشا نماید و به گونه ای دانش موجود خود را تشریح کند که هرکس دارای مهارت فنی عادی، بدون ابتکار خاصی، قادر باشد با بازخوانی شرح موجود اختراع مورد نظر را بسازد و این شرح اختراع باید دقیق و کافی و بطور یکپارچه بیان شود تا افشا کافی و مؤثر و شرط ساخت اختراع (ENABLING) به طور کامل محقق شود وبیان دانش موجود وارایه راه حل برای مشکل فنی موجود باید بطور مؤثروکافی تشریح و توصیف شود.

و- توضیح اشکال، نقشه ها، نمودارها درصورت وجود:

به نحوی که یک متخصص در آن زمینه بتواند اختراع را درک و ارتباط اجزای آن را دریابد ارجاع به شماره هایی که برای بیان ویژگی های اختراع در نقشه آمده است الزامی است.

برای درک بهتر اختراع درصورتیکه، اشکال یا نقشه یا نمودارهایی لازم باشد متقاضی باید آنرا بنحوی که یک متخصص در آن زمینه قادر باشد آنرا دریابد ترسیم و تنظیم نماید و تعبیه این بند نیز به نوعی در راستای افشای کامل و مؤثر اختراع است.

ز- بیان واضح و دقیق مزایای اختراع؛

از مقایسه دانش فنی و راه حلهای پیشین برای حل مشکل فنی با دانش و راه حلهای ابداعی موجود مزایای اختراع قابل استخراج و فهم خواهد بود و بیان مزایای اختراع و تشریح آن سرمایه گذاران و تولیدکنندگان و صنعتگران را فرصت خواهد داد تا تکنولوژی مورد ادعا را ارزیابی نموده، و درصد توفیق آن در بازار کسب و کار را بیشتر درک نمایند.

ح- توضیح حداقل یک روش اجرایی برای به کارگیری اختراع؛

در برخی از قوانین ملی کشورها علاوه بر بیان و توصیف کامل اختراع برای افشای مؤثر اختراع متقاضی باید بهترین روش اجرایی اختراع را نیز توصیف نماید و در آئین نامه به جای بهترین روش اجرایی عبارت حداقل یک روش اجرایی برای بکارگیری اختراع بکار رفته است که متقاضی بایدآنراتوضیح دهد.

ت- ذکر صریح کاربرد صنعتی اختراع درصورتیکه ماهیت اختراع گویای این امر نباشد؛

کاربرد یا کاربردهای صنعتی اختراع درصورتیکه ماهیت اختراع گویای این امر نباشد باید ذکر شود و درصورت عدم ذکر صریح کاربرد صنعتی در این قسمت و عدم کفایت و گویا بودن این امر در اختراع می تواند زمینه استفاده یا سوءاستفاده از این حق رادرآینده برای افرادسودجوورقبا فراهم آورد.

3-ادعای اختراع؛

ادعانامه حدود حمایت یک اختراع را تعیین می کنند . ادعاها برای یک اختراع ثبت شده از اهمیت ویژه ای برخوردارند چون اگر بخوبی تنظیم نشوند ، حتی یک اختراع واقعا ارزشمند میتواند به یک اختراع بی ارزش تبدیل شود که میتوان براحتی ان را دور زد یا پیرامون آن طراحی کرد . در دعاوی اختراعات ، تعبیر ادعا به طور کلی اولین گام تعیین این است که آیا اختراع معتبر است و اینکه آیا اختراع تقلید شده یا حقوق آن نقض شده است یا خیر . توصیه می شود با یک کارشناس برای تهیه تقاضانامه اختراع بویژه ادعاها مشورت کنید.

برای ثبت اختراع متقاضی باید ادعاهای اختراع خود را مطابق با قانون ملی محل ثبت تسلیم اداره اختراع نماید و فرمت ونحوه تنظیم آن ممکن است از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشد اما یکسری از آیتم های استاندارد شده در بسیاری از قوانین بصورت عام و مشترک است:

در ادعای اختراع، متقاضی قلمرو و محدوده حق انحصاری اختراع خود را با بیان ادعاهاتعیین می کند و از دیدگاه مالک اختراع ادعاها قلب یک اختراع محسوب می شود چون از این طریق با تعیین قلمرو اختراع خود، میزان حمایت حقوقی خود را نیز بیان می کند فلذا در تنظیم ادعای اختراع باید نکات زیر رعایت شود.

الف – ادعای اختراع باید صریح و منجز بوده و مشروط به تحقق شرایط خاص نباشد و درصورت عدم صراحت و شفافیت امکان سوءاستفاده و نقض حق در آینده برای مالک اختراع محتمل خواهد بود.

ب – اطلاعات مربوط به چگونگی ساخت و ذکر چارچوب مشخصه های فنی ذکر شود و در ادعاها نباید فراتر از اطلاعات توصیف، موارد بیان و ذکر شود.

ج – تعداد ادعاها باید معقول و متناسب باشد و در چارچوب اصل وحدت اختراع تنظیم شود

د – ویژگی ها و مشخصه های فنی قابل حمایت بااستفاده از جملات قابل اثبات بیان شود؛

هـ - جز در موارد غیرقابل اجتناب از ارجاع به نقشه ها یا توصیف امتناع گردد و تا حد ممکن از به کاربردن عباراتی مانند «همانطورکه در توصیف آمد» یا «همانطورکه در نقشه ها نشان داده شده» خودداری شود و این بند در جهت بیان شفاف و منجز ادعاهای اختراع و تعیین قلمرو حق اختراع است و بکاربردن عبارات مبهم نمی تواند قابل اتکا و دفاع در قبال نقص حق اختراع به شمار رود.

و – درصورتیکه برای فهم ادعا ارجاع به نقشه ضرورت داشته باشد پس از بیان ادعا، شماره صفحه نقشه و علامت مشخص کننده آن در داخل پرانتز ذکر گردد، غالباً در ادعاها پس از ذکر عنصر اختراعی و مشخصه فنی آن، برای درک و فهم بهتر اختراع ارجاع به شماره نقشه ای می شود که غالباً سمبل عددی است .برای مثال؛ جک هیدرولیکی(طبق نقشه شماره 1) یا طوقه خارجی جک نقشه (3) وسیله بالابرنده جک (طبقه نقشه 4) نحوه اتصال طوقه خارجی جک با وسیله بالابرنده (نقشه6).. و حتی الامکان می توان از اطلاعات محاوره روز (عملی) برای تبیین مفاهیم ادعاها نیز استفاده کرد.

ز – مشتمل به شیوه اجرا و مزایای اختراع نباشد؛

اطلاعات اختراع که غالباً مبنای تحلیل اختراعات برای دستیابی به تکنولوژی قرار می گیرد اطلاعات منحصر به فرد و طبقه بندی و تفکیک شده است فلذا برای جلوگیری از اطاله کلام و ارائه مطالب تکراری برای تأکید بیشتر، این بند در تنظیم ادعادرآیین نامه مجددا بیان گردیده است، چون مزایا و شیوه اجرا جای آن در توصیف است ،البته قوانین ملی کشورها ممکن است در رویه جاری خود شیوه های مختلفی را درنظر گرفته و در بین آنها عمومیت یابد.

4-خلاصه اختراع

اطلاعات اختراع برخلاف سایر اطلاعات موجود اعم از مقاله و کتاب و فیلم و...، دسته بندی شده و به تفکیک می باشد و متقاضی و محقق و کارشناس بررسی کننده پرونده و غیره با بررسی خلاصه اختراع قادر خواهند بود در کوتاه ترین زمان ممکن، اطلاعات لازم و مفید و مسائل فنی و راه حلهای ارائه شده را بطور مختصر و مفید مطالعه کنند. در تنظیم و پیاده سازی خلاصه اختراع کشورهای مختلف استانداردهای خاصی را تعریف می کنند ولیکن آنچه که به نوعی در بین کشورها رایج است اقلام زیر باشد.

1- مقصود اختراع (OBJECT OF THE INVENTION)

2- برجستگیهای تکنیکی اختراع (FEATURES OF THE INVENTION)

3- زمینه فنی اظهارنامه اختراع (FIELD OF APPLICATION)

4- پیشنهاد جایگزین (چاره دیگر) اگر مقتضی باشد(ALTERNATIVE IF APPROPRIATE)

5- مثالها و یا نقشه ها اگر مقتضی باشد. (examples AND / OR DRAWINGS IF APPROPRIATE)

ولیکن برطبق ماده 13 آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 در خلاصه اختراع باید به شرح ذیل عمل شود:

1- با عنوان اختراع شروع شود.

2- زمینه فنی که اختراع به آن تعلق دارد را تعیین کند تا در جستجوی سوابق اخترع ادعایی مورد استفاده قرار گیرد.

3- مشکل فنی، اساس راه حل ارائه شده برای آن را و همچنین کاربرد یا کاربردهای اصلی اختراع را بطور اجمالی روشن نماید (چونکه در توصیف اختراع این مواردباید به تفصیل بیان شود)

4- درصورت لزوم خلاصه اختراع باید مشتمل به فرمول های شیمیایی یا معادلات ریاضی باشد تا براساس آنها ویژگی های اختراع به بهترین شکل بیان شود.

5- درصورتی که برای توضیح اختراع ارجاع به نقشه ضرورت داشته باشد، پس از توضیح خلاصه هر قسمت باید نشانه های ارجاع دهنده به هریک از نقشه ها در داخل پرانتز ذکر گردد فلذا اگر برای بیان اجمالی اختراع مثالها یا نقشه ها مقتضی باشد باید ضمیمه شود.

6- در خلاصه اختراع بیشتر باید برجستگیهای تکنیکی و فنی اختراع ذکر شود نه مزایا و ارزش اختراع

7- در قوانین ملی بسیاری از کشورها برای میزان وحجم مطالب خلاصه اختراع، معیار و محدودیت تعداد کلمات درنظر گرفته شده است ودر کشور ما باید این بیان بین 70 تا 200 کلمه باشد.

5- نقشه يا نقشه‌ها، در صورت لزوم؛

چنانچه نقشه ها، نمودارها، و جداول، بخشی از ضمیمه اظهارنامه اختراع باشند در ترسیم آن ها باید نکات زیر رعایت شوند:

الف) در روی کاغذ بادوام و A4و با خطوط پررنگ و یکدست مشکی و غیررنگی کشیده شده و ترجیحاً در رسم آن ها از ابزارهای فنی نقشه کشی استفاده شود.

حداکثر حاشیه اوراق به ترتیب از بالا 2/5 سانتی متر از چپ 1/5 سانتی متر، از راست2/5 سانتی متر و از پایین 1 سانتی متر باشد؛

ب ) وضوح و شفافیت نقشه ها به نحوی باشد که امکان تکثیر یا تصویر برداری آن میسر شود؛

ج ) تمام عناصر نقشه یا نمودار دارای مقیاس یکسان باشد مگر آنکه برای فهم اختراع، برجسته نمودن بخش خاصی از نقشه ها و یا نمودار ضروری باشد ؛

د ) تا حد امکان به صورت عمودی در صفحه قرار گیرد؛(کلیه مدارک وضمائم اظهارنامه اعم از توصیف ادعا ،خلاصه ،نقشه ومدارک مثبت هویت متقاضی (کارت ملی و کپی شناسنامه )و... به صورت عمودی درصفحه قرارگیرد)

ه ) اعداد، حروف و نشانه ها به طور روشن ذکر شده و خوانا باشند؛

و ) شامل نشانه هایی باشد که در توصیف بتوان به آ نها ارجاع داد؛

ز ) صفحات باید به ترتیب شماره گذاری شده و ترجیحاً نشان دهنده شماره آن صفحه از کل صفحات باشد؛

ح ) هیچ توضیحی نباید روی نقشه ها وجود داشته باشد مگر در مورد جداول و نمودارها؛

ط ) در صورتی که هریک از نقشه ها، نمودارها و جداول در بیش از یک صفحه باشد، کل صفحات باید بدون حذف بخشی از آن ها ، شامل نشانه هایی مستقل از شماره صفحات باشد به نحوی که ارتباط و تمامیت قسمت ها را با یکدیگر روشن سازد.

6- درخواست کتبی مبنی بر عدم ذکر اسم مخترع، چنانچه مخترع نخواهد اسم وی ذکر شود؛

یکی از نقاط قوت قانون جدید الزام به ذکر نام مخترع در گواهینامه ثبت اختراع است و بر طبق بند و ماده 5 قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 نام مخترع در گواهینامه اختراع قید می شود مگر اینکه کتباً از اداره مالکیت صنعتی درخواست کند که نامش ذکر نشود و همچنین برطبق ماده 4 ثالث کنوانسیون پاریس مخترع حق دارد که در ورقه اختراع از او به عنوان مخترع نام برده شود فلذا حق معنوی و اخلاقی مخترع (INVENTORSHIP) باید در گواهینامه اختراع منظور شود و تنها درصورت اعراض و صرفنظر خود مخترع از اداره مالکیت صنعتی است که نامش در گواهینامه ذکر نمی شود.

7- مدارک مربوط به حق تقدم ؛

متقاضیانی که بر طبق کنوانسیون پاریس و بموجب حق تقدم مقرر در آن تقاضای حق تقدم در قلمرو سرزمینی یکی از کشورهای عضو کنوانسیون پاریس رامینمایند باید این بند را رعایت کنند

تعیین طبقه اختراع براساس طبقه بندی بین المللی اختراع،

همانطورکه قبلاً ذکر شد اختراعات باتوجه به موضوع در بخش، زیربخش، گروه و زیرگروه خاص تکنولوژی قرار می گیرند و این طبقه بندی سلسله مراتبی مبنای جستجوی اختراعات و سوابق برای کارشناسان بررسی کننده اختراعات و مخترعین و استفاده کنندگان می باشد .

8-مدراک نمایندگی درصورتیکه تقاضا توسط نماینده قانونی بعمل آِید ؛

درصورتی که تقاضا توسط نماینده قانونی (وکیل، دارنده یا دارندگان حق امضا برای اشخاص حقوقی و ...) به عمل آید مدارک آن(وکالت نامه یا آخرین روزنامه تغییرات یا تاسیس) باید ضمیمه گردد.

نحوه محاسبه هزینه ثبت اظهارنامه

هزینه ثبت اظهارنامه اشخاص به شرح ذیل محاسبه می گردد.

     اگر مالک یا همه مالکین حقیقی هستند هزینه ثبت اظهارنامه = 10.000 ریال

     اگر مالک یا همه مالکین حقوقی هستند هزینه ثبت اظهارنامه = 100.000 ریال

     اگر اظهار نامه دارای مالک حقیقی و حقوقی هر دو با هم باشد هزینه ثبت اظهارنامه از طریق فرمول زیر قابل محاسبه می باشد.

     هزینه = (مجموع درصدهای افراد حقیقی × 10.000 ریال) + (مجموع درصدهای افراد حقوقی × 100.000 ریال)
بعنوان مثال فرض کنید اظهارنامه شامل 5 مالک به شرح ذیل می باشد:
مالک 1: شخص حقیقی             میزان درصدمالکیت: 10 درصد
مالک2 : شخص حقیقی             میزان درصدمالکیت:  15 درصد
مالک3 :  شخص حقوقی           میزان درصدمالکیت:  30 درصد
مالک4 :  شخص حقوقی                    میزان درصدمالکیت:  5 درصد
مالک5 : شخص حقوقی            میزان درصدمالکیت: 40 درصد
با توجه به اعداد، مجموع درصد اشخاص حقیقی = 25 % و مجموع درصد اشخاص حقوقی = 75%
لذا طبق فرمول، مبلغ قابل پرداخت بصورت روبرو محاسبه میشود

 { (10.000× 25% )+( 100.000× 75%) } = (2.500 + 75.000)= 77.500 ریال

-------------------------------------------------------------------------------

توضیح : در مورد متقاضیان خارجی که در اجرای مقررات کنوانسیون پاریس ، تقاضاهای خود را مستقیماً تسلیم مرجع ثبت (اداره ثبت اختراعات اداره کل مالکیت صنعتی) می نمایند ، می بایست معادل ارزی مبلغ ریالی تعیین شده را مطابق نرخ رسمی بپردازند .

 

اظهارنامه بین المللی

 

وفق ماده63 اظهارنامه بین المللی که طبق معاهده همکاری در ثبت اختراعات از سوی اتباع ایرانی یا مقیمین در ایران تسلیم مرجع ثبت می گردد، مرجع ثبت به عنوان اداره مبدا، عمل خواهد نمود.

 

وفق ماده64 در صورتی که در اظهارنامه های بین المللی ، ایران به عنوان "کشور تعیین شده"و"کشور منتخب" جهت ثبت بین المللی معرفی شده باشد، مرجع ثبت ضمن رعایت تشریفات مقرر در معاهده و آیین نامه مربوط تقاضای ثبت اختراع را طبق قانون و این آیین نامه مورد بررسی قرار خواهد داد.

 

وفق ماده 65 علاوه بر هزینه هایی که برای ثبت بین المللی طبق معاهده و آیین نامه مربوط پرداخت می گردد، جهت بررسی اظهارنامه بین المللی و مدارک آن ، هزینه ای طبق جدول هزینه ها دریافت خواهد شد. در صورت تایید اظهارنامه ، چگونگی ارسال آن به دفتر بین المللی و هزینه های مربوط به عهده متقاضی خواهد بود.

 

هزینه ثبت اختراع

وفق ماده 66 با توجه به ماده 16 قانون، اعتبار گواهی نامه اختراع بیست سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه است. برای حفظ اعتبار گواهی نامه باید ، هزینه ای سالانه ظرف دو ماه قبل از انقضای یک سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه و هر سال بعد از آن به همین ترتیب تا تاریخ اعتبار گواهینامه ، طبق جدول هزینه ها تادیه گردد و الا ثبت اختراع از درجه اعتبار ساقط خواهد شد.

اگر مالک اختراع یا نماینده قانونی وی تا شش ماه پس از انقضای موعد ،علاوه بر هزینه سالانه جریمه ای معادل نصف هزینه سالانه اختراع را پرداخت نماید ثبت اختراع به اعتبار خود باقی خواهد ماند.